Ինչ կատարվեց ռուս սահմանապահներ տեղակայելու որոշումից հետո

Գորիս-Կապան ճանապարհին ավտոբուսի հետ կապված պատմությունը, որը ֆուտբոլային թիմի պատանիներին տեղափոխում էր հայկական Կապանից հայկական Արցախ, նորից բերում է հիմնական հարցին։ Գորիսի փոխքաղաքապետ Կարեն Քոչարյանը հայտնել էր, որ ադրբեջանցիները լկտի պահվածքով իջեցրել են բոլորին և սկսել են ստուգել մեքենան, «բարեբախտաբար ռուս սահմանապահները նկատել են և երեխաներին ճանապարհել»:

Ստացվում է, որ ադրբեջանցի զինվորականները անցակետ են տեղադրել հայկական ճանապարհի վրա, կանգնեցնում են իրանական մեքենաները, հայ երեխաներով ավտոբուսները, իսկ ինչ-որ տեղ մոտակայքում կանգնած են ռուս սահմանապահներ, որոնք միջամտում են միայն նվաստացման ակտի ավարտից հետո: Հավանաբար, նրանք ակնկալում են, որ իրենց շնորհակալություն կհայտնեն այն բանի համար, որ երեխաները ողջ են մնացել:

Ի՞նչ են անում ռուս սահմանապահները հայ-իրանական միջպետական ​​մայրուղու վրա և ի՞նչ փաստաթղթի հիման վրա են իրականացնում իրենց գործունեությունը: Չկա հայտարարություն պաշտոնական փաստաթղթի մասին, ինչը նշանակում է, որ ռուսական զորքերը ադրբեջանական զորքերի հետ միասին իրականացնում են օկուպացիոն գործառույթներ: Իսկ Հայաստանի կառավարությունը, որը թույլ է տալիս օտարերկրյա զորքերին մուտք գործել Հայաստանի տարածք առանց իրավական հիմքերի և ինքնակամ սահմանում է Հայաստանի սահմանները, օկուպացիոն ուժերի հետ համագործակցող կառավարություն է:

Դեռ ընտրություններից առաջ, հունիսի 12-ին, Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել էր, որ Մոսկվայի հետ քննարկում է Ադրբեջանի հետ Հայաստանի սահմանների երկայնքով ռուս խաղաղապահներ և միջազգային դիտորդներ տեղակայելու հարցը։ Արդեն օգոստոսի 26-ին Փաշինյանն հայտարարել է, որ ադրբեջանական կողմը փակել է Սյունիքի մարզում ճանապարհի մի հատված ՝ հակառակ Ռուսաստանի Դաշնության հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությանը ՝ ժամանակավոր մարտական ​​դիրքեր տեղակայելու վերաբերյալ: Նրա խոսքով, միջադեպը «հակասում է Պաշտպանության նախարարության (Հայաստանի – խմբ.) 2020 թվականի դեկտեմբերի 19-ի հայտարարությանը Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև համաձայնագրի վերաբերյալ»: Խոսքը համաձայնագրի մասին է, ըստ որի Հայաստանն ու Ադրբեջանը հստակեցրել են ժամանակավոր մարտական ​​դիրքերի տեղակայման կետերը: Ըստ այդմ, ռուս սահմանապահները ապահովում են Սյունիքի մարզի ճանապարհի խնդրահարույց հատվածների անվտանգությունը:

Հիշեցնենք, որ 2020-ի դեկտեմբերի 19 -ին Փաշինյանն ասել էր, որ «Հայաստանի միջազգայնորեն ճանաչված սահմաններից» դուրս գտնվող տարածքներում ռազմական գործողությունների վերսկսման վտանգ կա: «Գտնվելով միջազգայնորեն ճանաչված սահմանների ներսում՝ մենք ստեղծում ենք անվտանգության երաշխիքներ Սյունիքի համար, քանի որ սա արդեն այն ապահով համակարգի սահմանն է, որի մաս ենք կազմում մենք», ասել է ՀՀ վարչապետը:

2020-ի նոյեմբերի վերջին հաղորդվել էր, որ հայկական կողմի խնդրանքով ռուս սահմանապահները լրացուցիչ ուժեր կտեղակայեն Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանին:

Դրանից հետո՝ 2021-ի մայիսի 12-ին, Բաքվի զորքերը ներխուժեցին Սև լճի տարածք, այնուհետև օգոստոսին փակեցին Գորիս-Կապան ճանապարհի երկու հատվածներ, իսկ սեպտեմբերին տեղադրեցին դիրքեր և սկսեցին տուրքեր հավաքել իրանական մեքենաներից: Այս բոլոր միջադեպերում անհասկանալի է ռուս սահմանապահների դերը:

Օգոստոսի 26-ին Փաշինյանն հայտարարել է, որ Գորիս-Որոտան-Շուռնուխ՝ 21 կմ հատվածի շուրջ Հայաստանը չունի եռակողմ փաստաթուղթ։ Վարչապետը հիշեցրել է 2020-ի դեկտեմբերի 19-ի իր ուղերձը՝ նշելով, որ քաղաքական որոշում են կայացրել, և ինքն ամբողջությամբ կրում է այդ որոշման պատասխանատվությունը։

Փաշինյանն իր ուղերձից հատված մեջբերեց․ «Այսօր արդեն Ռուսաստանի սահմանապահ զորքերը և այլ ուժեր լիարժեք ներկայացված են Սյունիքում, խոսքը Գորիս-Որոտան-Շուռնուխ հատվածի մասին է, և սա, անվտանգային առումով, բոլորովին նոր իրավիճակ է։ Մենք ջանքեր ենք գործադրում, այդ թվում՝ եռակողմ փաստաթուղթ ունենալու միջոցով»։ Նա հավելեց․ «Արդյունքում մենք ունեցա՞նք եռակողմ փաստաթուղթ, ո՛չ, մենք չունեցանք եռակողմ փաստաթուղթ»։

Ավելին՝ այստեղ