Լրահոս
Կարևոր


Վեգանական սննդակարգը կարող է օգտակար լինել երեխաների համար, բայց կա մի խնդիր․ Հետազոտություն

Հասարակություն

Նոր լայնածավալ հետազոտությունը ցույց է տվել, որ վեգետարիանական կամ վեգանական սննդակարգը կարող է օգտակար լինել երեխաների համար, սակայն նրանք ստիպված կլինեն հարստացված մթերքներ կամ հավելումներ օգտագործել՝ բոլոր անհրաժեշտ սննդարար նյութերը ստանալու համար:

Համաձայն Critical Reviews in Food Science and Nutrition ամսագրում հրապարակված ակնարկի՝ բուսական սննդակարգը կարող է երեխաներին առողջական որոշակի առավելություններ տալ, այդ թվում՝ սիրտ-անոթային համակարգի աշխատանքի ավելի բարենպաստ ցուցանիշներ՝ համեմատած մսակեր երեխաների հետ:

«Ստացված տվյալները վկայում են այն մասին, որ «լավ պլանավորված և անհրաժեշտության դեպքում՝ հավելումներով լրացված վեգետարիանական ու վեգանական սննդակարգը կարող է բավարարել սննդարար նյութերի պահանջարկը և նպաստել երեխաների առողջ աճին»,— հայտարարության մեջ նշել է ակնարկի առաջատար հեղինակ, Իտալիայի Ֆլորենցիայի համալսարանի հետազոտող Մոնիկա Դինուն:

 

Հետազոտողները նշում են, որ սա մինչ օրս երեխաների բուսական սննդակարգի վերաբերյալ ամենահամապարփակ ակնարկն է, հայտնում է Euronews-ը:

Նրանք վերլուծել են 18 երկրներից մոտ 49,000 երեխաների և դեռահասների տվյալներ՝ հետևելով նրանց սննդային սովորություններին, առողջական ցուցանիշներին, աճին և սնուցման վիճակին: Ընտրանքում ներառվել են վեգետերիաններ (նրանք, ովքեր օգտագործում են կաթնամթերք և ձու, բայց չեն ուտում միս, ձուկ կամ թռչնամիս), ինչպես նաև վեգաններ և ամենակերներ:

Վեգետարիան երեխաները, որպես կանոն, ավելի շատ բջջանյութ, երկաթ, ֆոլաթթու, վիտամին C և մագնեզիում են ստացել, քան ամենակերները, սակայն ստացել են ավելի քիչ էներգիա, սպիտակուց, ճարպ, վիտամին B12, վիտամին D և ցինկ:

Վեգանական սննդակարգերի վերաբերյալ տվյալներն ավելի քիչ են եղել, սակայն միտումները նման են եղել: Ինչպես ցույց է տվել ակնարկը, վեգան երեխաների մոտ հատկապես ցածր է եղել կալցիումի սպառման մակարդակը:

Հետազոտողների խոսքով՝ բուսական սննդակարգով սնվող երեխաներին կարող են անհրաժեշտ լինել հավելումներ կամ հարստացված մթերքներ՝ մի շարք առանցքային սննդարար նյութերի դեֆիցիտից խուսափելու համար։

«Կարևոր է, որ առանց հավելումների կամ հարստացված մթերքների օգտագործման վիտամին B12-ի մակարդակը չի հասել բավարար արժեքների, իսկ կալցիումի, յոդի և ցինկի սպառումը հաճախ հավասարվել է առաջարկվող միջակայքերի ստորին սահմանին»,— ասել է ակնարկի հեղինակներից մեկը՝ Նյու Յորքի համալսարանի (ԱՄՆ) դոցենտ Ժանետ Բիսլին։

Թե՛ վեգան, թե՛ վեգետարիան երեխաների մոտ սիրտ-անոթային առողջության ցուցանիշներն ավելի լավ են եղել, քան միս ուտողների մոտ։ Վեգետարիանները, որպես կանոն, եղել են մի փոքր ավելի ցածրահասակ և նիհարակազմ. նրանց մոտ գրանցվել են մարմնի զանգվածի ինդեքսի (ՄԶԻ), ճարպային զանգվածի և ոսկրային հյուսվածքի հանքային պարունակության ավելի ցածր ցուցանիշներ։

 

Նրանց մոտ ցածր է եղել նաև խոլեստերինի մակարդակը, ներառյալ ցածր խտության լիպոպրոտեինների (ՑԽԼ) խոլեստերինը՝ այսպես կոչված «վատ» կամ «ոչ առողջարար» խոլեստերինը, որը կարող է հանգեցնել զարկերակներում վահանիկների առաջացմանը:

Աշխատանքն ունի նաև սահմանափակումներ: Օրինակ՝ դժվար է ապացուցել, որ հենց երեխաների սննդակարգն է ուղղակիորեն առաջացրել նրանց առողջական ցուցանիշների տարբերությունները: Բուսական սննդակարգ ընտրող ընտանիքները կարող են տարբերվել միս ուտողներից իրենց սոցիալ-տնտեսական վիճակով կամ ապրելակերպով:

Հետազոտողները ծնողներին խորհուրդ են տալիս մանրակրկիտ պլանավորել երեխաների սնունդը, օրինակ՝ մանկաբույժների և դիետոլոգների աջակցությամբ:

Նրանք ասում են, որ ավելի շատ պաշտոնական ուղեցույցներ են անհրաժեշտ, որպեսզի բուսական սննդակարգին հետևող ընտանիքները կարողանան իրենց երեխաներին ապահովել աճի տարիներին անհրաժեշտ սննդանյութերով։

«Մենք հույս ունենք, որ այս արդյունքները ավելի հստակ ուղեցույցներ կտան ինչպես բուսական սննդակարգերի առավելությունների, այնպես էլ հնարավոր ռիսկերի վերաբերյալ՝ օգնելով ավելի մեծ թվով ծնողների, ովքեր նման սննդակարգ են ընտրում առողջական, էթիկական կամ բնապահպանական պատճառներով»,- ասել է Մոնիկա Դինուն:

500-ամյա առեղծված. Կույս Մարիամի աչքերում հայտնաբերված հրաշքի փոքրիկ վկաներ Իրանը լիովին պարտված է և գործարք է ցանկանում, բայց ոչ այնպիսի գործարք, որը ես կընդունեի․ ԹրամփՀյուսիսային Կորեան шրկ է արձակել Ճապոնական ծովի ուղղությամբ Այս իշխանությունը սպասարկում է թուրք-ադրբեջանական տանդեմի օրակարգը․ Ավետիք ՉալաբյանLoud luxury և 11,000 դոլար արժողությամբ կերպար. Օքսի Ավդալյանի շքեղ զգեստապահարանն ու ոճըՄեծ գումարներ՝ «Ակադեմիական քաղաք» հիմնադրամին, սակայն արդյունքը դեռ չի երևում․ Ատոմ ՄխիթարյանՄսուրների մասին. Հրայր ԿամենդատյանՎերադառնալու´ ենք մեր տները. արցախցիներն անկոտրում են, «ՀայաՔվեն»` նրանց կողքին Այսօր հրամցվող խաղաղությունը մանիպուլյացիա է և շանտաժ. քննարկում 85 օր հետո Հայաստանը կունենա իրական ժողովրդավարություն. Աշոտ ՄարկոսյանԱրևմտամետները հրաժարվել են միավորվել մեկ ցուցակում Էլցանցերը զավթեցին Սամվել Կարապետյանի ձեռքից, որ ի՞նչ անեն. տեսանյութԲարերար Սամվել Կարապետյանին կալանքի տարան եկեղեցուն պաշտպանելու համար. տեսանյութՎովային կգործուղեն Սահմանադրական դատարանԻշխանությունը բացահայտ ռեպրեսիաների է դիմում, այդ եղանակով. տեսանյութ Նիկոլ Փաշինյանը վախենում է Սամվել Կարապետյանից, արդյունքում Սամվել Կարապետյանի կալանքը երկարաձգվեց մեկ ամսով. Շիրազ ՄանուկյանՆոր բաժանում է արվել, սա այլեւս սեւ-սպիտակի խնդիր չէ. Մարուքյան Իրենց պատգամավորներից մեկն էլ ասում էր, որ ժողովրդը իրավունք ունի այցելելու ռազմական նշանակություն ունեցող վայրեր. Արեգ ՍավգուլյանՀաղթելու ենք ոչ թե մրցակցությամբ, այլ միասնականությամբ. Սամվել Կարապետյանի թիմի համար սա ռազմավարական հրամայական է. Արթուր Միքայելյան Փաշինյանը ահաբեկում է հանրությանը՝ խաղաղության դիսկուրսով Ժողովրդին մեղադրում եք 5000 դրամի համար, ինքներդ էլ բացում եք երկրի դարպասները․ Արեգ ՍավգուլյանԱյս ընտրություններում հաղթելու է հայ ժողովուրդը և նրա շահերը ներկայացնող ուժերը․ Արսեն Գրիգորյան«Ոչ «Արևմտյան Ադրբեջանին»» շարժումը ուժեղացնում է հասարակական մոբիլիզացիան․ Սյունիքը՝ ուշադրության կենտրոնում (տեսանյութ) Սամվել Կարապետյանը՝ լինելու է Հայաստանի հաջորդ վարչապետ. Ռուբեն ՎելիցյանԸնտրակաշառք՝ պետական բյուջեի հաշվին Խոշոր հարկատուները՝ պետբյուջեի կայունության հիմքում Առողջ քաղաքական ուժերը պետք է միավորվեն՝ երկրի ապագան պաշտպանելու համար․ Աննա Կոստանյան36 հազար թոշակի գնողունակության մասին. Հրայր ԿամենդատյանԻնչքան շատ գնան հեռու վայրեր, այդքան ազգակործան որոշումներ չեն իրականացնի. Հրայր ԿամենդատյանԱյն մասին, թե ինչպե'ս է Չարենցն «օգտագործվում» քպ-ական ստոր քարոզչության կողմից. Մենուա ՍողոմոնյանՓաշինյա՛ն, քեզնի՛ց ենք հրաժարվելու, ոչ թե մեր ինքնությունից. Ավետիք Չալաբյան Կոնվերս Բանկ. Փոքր հացի արտադրամասից մինչև Hagartsin Dessert Bakery IDBank-ը հայտարարում է IDDistributor ֆինանսական գործիքի գործարկման մասինԽայտառակ ու վտանգավոր ինքնախոստովանություններ. «Փաստ» Մալայզիայում սկսվել է երկրի ամենամեծ 300 մեգավատ հզորությամբ լողացող արևային էլեկտրակայանի շինարարությունը«Նիկոլ Փաշինյանը բացել է իր բոլոր խաղաքարտերը, բաց ձեռքերով մտել է կռվի դաշտ». «Փաստ» Երբ խաղաղությունը դառնում է քաղաքական լոզունգ. «Փաստ» Եվրոպական համայնքի «ընտրովի արժեքայնությունը». «Փաստ» Հանձնարարված է մաքսիմալ տիրաժավորել քարոզչական կեղծ թեզերը. «Փաստ» Եվրոպայի ճանապարհը սկսվում է Երևանից. Թաթոյանը ներկայացրեց «4 գիծը», որոնք Հայաստանը պետք է պահի նախ իր համար Հայկ Մարությանը քաղաքացիներին հանդիպելու` նախադեպը չունեցող ձևաչափ է ընտրել. «Փաստ» Թաթոյանը՝ Գզոյանի ազատման մասին․ «Հիշողությունը չի կարող լինել խաղաղության խոչընդոտ» Ձեռքներս ծալած չենք նստելու. առաջիկա օրերին կհայտարարենք արդարությունը վերականգնելու մեր հաջորդ` կոնկրետ քայլերի մասին. «Ուժեղ Հայաստան» Դատարանը ևս մեկ ամսով երկարացրեց Սամվել Կարապետյանի տնային կալանքը. Նարեկ ԿարապետյանԻշխանությունները, միևնույնն է, չեն «հանգստանում». «Փաստ» Սամվել Կարապետյանի տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է մեկ ամսով․ փաստաբանՀակակոռուպցիոն դատարանը հրապարակում է Սամվել Կարապետյանի վերաբերյալ որոշումը (ուղիղ)Անկախության հռչակագիրը ոչ թե անկախության, այլ կոնֆլիկտի հռչակագիր է. Նիկոլ ՓաշինյանԹուրքիայի ՊՆ-ն հաստատել Է երկրի տարածքում ՆԱՏՕ-ի ուժերի կողմից իրանական hրթիռի nչնչացումըԱվտովթարներ՝ «Առինջ Մոլ»-ի մոտ․ կան վիրավnրներ