Լրահոս
Կարևոր

Միսը կարող է անսպասելի դեր խաղալ մարդկանց երկարակեցության հարցում. հետազոտություն

Ապրելակերպ

Նրանց համար, ովքեր հույս ունեն ապրել մինչեւ 100 տարեկան՝ ավելի քիչ ծախսերով, առաջին քայլը սովորաբար սննդակարգի փոփոխությունն է: Հաճախ խորհուրդ է տրվում բուսական սննդակարգ, սակայն Չինաստանում անցկացված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ երկարակյացների մեծ մասը միս է ուտում, ինչը կարող է հատկապես օգտակար լինել նրանց համար, ովքեր անբավարար քաշ ունեն։

Միսը որոշակի ամինաթթուների հարուստ աղբյուր է, որոնք, կարծես, ազդում են ծերացմանը նպաստող mTOR ազդանշանային մոլեկուլի վրա: Բազմաթիվ ոհետազոտություններ ցույց են տվել, որ մսի սպառման կրճատումը կամ հրա-արումը դրանից կարող է նպաստել երկարակեցությանը եւ նվազեցնել այնպիսի հիվանդությունների ռիսկը, ինչպիսին է սրտի հիվանդությունները, նշել է Planet Today-ը: Մյուս կողմից՝ բուսական սննդակարգը կապված է կոտրվածքների մակարդակի բարձրացման եւ թերսնման հետ։

Այս խնդիրները կարող են հատկապես խնդրահարույց լինել տարեցների համար, ովքեր ունեն ավելի թույլ ոսկորներ եւ վիրահատությունից հետո վատ են վերականգնվում, նշել է Կայուե Վանը Շանհայի Ֆուդան համալսարանից: Սննդակարգի եւ երկարակեցության միջեւ կապն ավելի լավ հասկանալու համար Վանը եւ նրա գործընկերները տվյալներ են հավաքել 65 տարեկանից բարձր մարդկանց կենտրոնացված չինական առողջապահական տվյալներիշտեմարանից:

Պրոֆիլներն ուսումնասիրելուց հետո հետազոտողները վերլուծել են տվյալների շտեմարանից 5 203 մասնակիցների տվյալները, որոնք 1998թ․ առնվազն 80 տարեկան էին եւ սիրտ-անոթային հիվանդություններ, դիաբետ եւ քաղցկեղ չեն ունեցել: Նրանց մոտ 80 տոկոսը հայտնել է, որ միս է կերել, մինչդեռ մնացածը հետեւել են բուսական սննդակարգի, որը հիմնականում բաղկացած է եղել բանջարեղեններից եւ հացահատիկից, բայց նաեւ երբեմն օգտագործել են կենդանական ծագման մթերքներ:

Հետազոտողները նշել են, որ ավելի հավանական է, որ մսակերներն ապրեն մինչեւ 100 տարի, քան բուսակերները, վեգանները: Սակայն այս տարբերությունը վիճակագրորեն նշանակալի է դարձել միայն մարմնի զանգվածը հաշվի առնելով:

18.5-ից ցածր մարմնի զանգվածի ինդեքս (BMI) ունեցող բուսակերների շրջանում (համարվում են թերքաշ) 24 տոկոսը հասել է 100 տարեկանի 1998թ․, թերքաշ մսակերների գրեթե 30 տոկոսի համեմատ, դրա հավանականությունը մեծացել է, եթե նրանք հայտարարել են, որ ամեն օր միս են կերել: Նման միտում չի նկատվել ավելի ծանր քաշ ունեցող մարդկանց մոտ:

Մսով հարուստ սննդակարգը կապված է ճարպակալման հետ, սակայն հետազոտությունները նաեւ հաստատում են, որ կենդանական սպիտակուցը նպաստում է մկանների եւ ոսկորների ամրացմանը, ինչը կարող է հատկապես օգտակար լինել թերքաշ մարդկանց համար, ասել է Վանը։

Այնուամենայնիվ, շատ բանջարեղեն ուտելը խիստ կարեւոր է, եւ հետազոտողները նաեւ պարզել են, որ կյանքի տեւողությունն ընդհանուր առմամբ ավելի բարձր է եղել այն մասնակիցների շրջանում, ովքեր հայտնել են, որ ամեն օր օգտագործել են ցանկացած քանակությամբ բանջարեղեն։

«Տարեցները կարող են բախվել յուրահատուկ սննդային խնդիրների»,- ասել է Վանը։ «Մեր հետազոտությունը ենթադրում է, որ ամենատարեցների համար սննդային առաջարկները պետք է շեշտը դնեն հավասարակշռված եւ բավարար սննդակարգի, այլ ոչ թե կենդանական ծագման մթերքները բացառելու վրա, մասնավորապես՝ անբավարար քաշ ունեցող մեծահասակների համար»։

Արդյունքները կարող են չվերաբերել աշխարհի այլ շրջաններին, որտեղ մարդիկ հետեւում են տարբեր սննդակարգերի։ Այնուամենայնիվ, ինչպես նշել է Վանը, «սննդի եւ ծերացման հետ կապված կենսաբանական մեխանիզմները, հավանաբար, համընդհանուր են»։

Օքսֆորդի համալսարանից Ջեյմս Վեբսթերը նշել է, որ ստացված տվյալները «ինքնին չպետք է փոխեն մարդկանց սննդակարգը»։ Նրա թիմի նախորդ աշխատանքը, որը բուսակերությունը կապում էր կոնքի կոտրվածքի ռիսկի բարձրացման հետ, հանգեցրել է որոշ ենթադրությունների, որ նման սննդակարգերը կարող են վնասակար լինել առողջության համար։ Սակայն Վեբսթերը նշել է, որ շատ հետազոտություններ ընդգծել են բուսակերային սննդակարգի առավելությունները, մասնավորապես՝ առողջության առումով։

Ինչպես բուսակերային, այնպես էլ մսի վրա հիմնված սննդակարգերը կարող են լինել առողջարար կամ վնասակար՝ կախված դրանց սննդային արժեքից, նշել է Վեբսթերը: «Կարեւոր է հասկանալ, թե որ սննդանյութերն են անհրաժեշտ հավասարակշռված, առողջ ապրելակերպի համար»,- ասել է նա: Սա ներառում է մեծ քանակությամբ ամբողջահատիկների, մրգերի եւ բանջարեղենի օգտագործումը՝ միաժամանակ նվազագույնի հասցնելով աղի, շաքարի եւ հագեցած ճարպերի օգտագործումը։

«Ի վերջո, անհրաժեշտ են ավելի շատ ապացույցներ, նախքան մենք կարողանանք վստահորեն ասել, թե որ սննդակարգն է լավագույնը երկարակեցության համար, բայց սննդային սովորությունները դիտարկելիս պետք է հաշվի առնել ամբողջական պատկերը»,- ասել է Վեբսթերը:

 

Ժողովրդի այոն չի կարելի այլ կերպ մեկնաբանել․ Մհեր Ավետիսյան«Օրենքով սահմանված կարգով օգնելու ենք բոլորին, որպեսզի նրանց իրավունքները պաշտպանված լինեն»․ Արեգա ՀովսեփյանԱյգավանում երեք ավտոմեքենայի մասնակցությամբ վթար է տեղի ունեցել․ կան վիրավորներՍահմանադրության նոր տեքստի հրապարակմանը ընդառաջ․ ի՞նչ թակարդ է պատրաստվում ընդդիմության համար. Աննա Կոստանյան«ՀայաՔվեն» ցույց է տալիս, թե ինչպես կարելի է հանրային աջակցություն ունենալով` օրակարգային հարցեր թելադրել. Ավետիք ՉալաբյանՄենք իրար վիրավորելով չենք լուծելու Հայաստանի անվտանգության հարցը․ Մհեր ԱվետիսյանԱռանց Խաղաղության համաձայնագրի` TRIPP-ի իրականացումը վտանգում է Հայաստանը. Տիգրան Աբրահամյան90-ամյա ճապոնացի բոդիբիլդերը մրցել է երիտասարդ մարզիկների հետՀայ ժողովուրդը դեմ է Ալիևի պահանջով սահմանադրության փոփոխությանը. Ուժեղ ՀայաստանԶինված միջադեպ և փոխհրաձգություն իրանա-ադրբեջանական սահմանինՈւրախ եմ այս արդյունքով ու իմ անցած ճանապարհով․ Վազգեն ԹևանյանԵրբ է մեկնարկում նոյեմբեր ամսվա կենսաթոշակների վճարման գործընթացըԻ՞նչ է իշխանությունը թաքցնում ժողովրդից TRIPP համաձայնագրի վերաբերյալ. Արամ Վարդևանյան«Սարսափ ու խայտառակություն․ ասեմ՝ ինչից հետո են բանակում անընդհատ մшհեր լինում»․ պահեստազորի սպաՊետությունը որևէ մեկի սեփականությունը չէ. Մհեր ԱվետիսյանԱյսօր փաստացի Մհեր Գրիգորյանը հերքեց Փաշինյանի և ՔՊ-ի այն թեզը, թե Թրիփը նախագիծ է ու չի կարող տարածական չափում ունենալ. Մարիաննա Ղահրամանյան«Քաղաք՝ քաղաքի ներսում». եզակի կոնցեպտով համալիր՝ ԴիլիջանումՍոցփաթեթների դադարեցման ծրագիրը ժողովրդի համար մի շարք դժվարություններ է ստեղծելու. Հրայր ԿամենդատյանԳազի սակագինը հունվարի 1-ից բարձրանալու է, և դրա հետևանքները ծանր են լինելու. Արմեն ՄանվելյանԵԱՏՄ անդամ լինելով` ԵՄ անդամ չես կարող դառնալ. Մենուա ՍողոմոնյանԱյն մասին, թե ինչպես է գործող վարչախումբը պատրաստվում մեր հարյուր հազարավոր քաղաքացիների զրկել ընտրական իրավունքից՝ Ալիևյան սահմանադրությունը խարդախությամբ անցկացնելու համար. ՉալաբյանՄենք դեմ ենք ԹՐԻՓՓ-ին` առանց Խաղաղության համաձայնագրի և դեմ կլինենք ալիևյան սահմանադրությանը. տեսանյութ«Գագիկ Ծառուկյանի և քաղբանտարկյալների պաշտպանության հանրային խորհուրդը» նամակ է հղել Խաղաղության Նոբելյան մրցանակակրին«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցությունը շնորհավորել է Արամ Վարդևանյանին ծննդյան օրվա կապակցությամբՏԻՄ ընտրություններում հաղթանակի համար ՔՊ-ն օգտագործեց վախի և սպառնալիքի լեզուն. Ցոլակ ԱկոպյանՀայաստանը՝ ռեսուրսների, կայունության և հնարավորությունների խաչմերուկում«Իշխանությունն այնքան է լպիրշացել, որ կարող է աթոռ նետել ընդդիմադիր պատգամավորների վրա՝ վստահ լինելով, որ անպատիժ է մնալու. Սա վատ նախադեպ է». Աննա ԿոստանյանՀայկական անձնագրերը՝ օտարերկրյա կազմակերպության ձեռքում․ ազգային անվտանգության ի՞նչ ռիսկեր կան. Աննա Կոստանյան«Վեյմարյան փրկիչը» կամ Ինչպես անցնել էկոնոմիկայից դեպի «պատմական» աղետ. Հրայր Կամենդատյան«Ուժեղ Հայաստան»-ը Ստեփանավան համայնքի ընտրությունների արդյունքներն անվավեր ճանաչելու վերաբերյալ դիմում է ներկայացրել. ՄելոյանՈ՞րն է «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության ներկայացուցիչ Արթուր Դանիելյանի կյանքի կարգախոսը. տեսանյութՊրեստիժ Դիզայնը նշել է գործունեության առաջին տարեդարձը և բացել նոր ցուցասրահՇնորհավորում եմ Ձեզ օծման և գահակալության 27-րդ տարեդարձի առթիվ. Սամվել ԿարապետյանՄեր սահմանները պաշտպանելու համար բոլոր միջոցները կիրառել․ Արշակ Կարապետյանի հրամանը՝ 2021-իցՖիլմի մասին պատմում է Սեդա Գապրանյան-Մելքոնյանը՝ Մոնթե Մելքոնյանի այրինԱրցախի բնիկ ժողովրդի իրավունքները դուրս են մնացե՞լ COP17-ի օրակարգից․ Աննա ԿոստանյանՇարունակելու ենք հզորացնել Հայաստանը և թույլ չենք տալու նոր զիջումներ․ Ուժեղ ՀայաստանՈւժեղ կամք, հայրենասիրություն և նվիրում․ շնորհավոր ծնունդդ, Նարեկ ԿարապետյանԹրամփը հրապարակել է Գրենլանդիայի քարտեզը՝ ԱՄՆ ռազմաբազայի տեսքովՊատարագներ՝ թեմական եկեղեցիներումՀայկ Կոնջորյանը նոյեմբերի 8-12-ը կգործուղվի Նյու ՅորքՌեալը պատրաստ է Լիվերպուլի կիսապաշտպանի դիմաց առաջարկել իր երեք խաղացողներից որևէ մեկինՔյոլնում ոստիկանությունը ջրցան մեքենա է կիրառել բողոքի ակցիայի մասնակիցների դեմԹրամփը դեռևս որոշում չի կայացրել Իրանի դեմ ռազմական գործողությունները վերսկսելու վերաբերյալԼարված իրավիճակ Լեհաստանում. երկրի նախագահը խորհրդակցություններ է սկսել խմբակցությունների հետՆոյեմբերի 3/4-ին 36 ժամ ջուր չի լինելու«Ատլետիկո»-ն հաղթեց «Լևանտե»-ին՝ ժամանակավորապես գլխավորելով մրցաշարային աղյուսակը4 զինծառայող է կալանավորվել ժամկետային Արամայիս Գեւորգյանին ինքնասպшնության հասցնելու մեղադրանքովՕնլայն տաքսիների միջնորդավճարը պետք է նվազեցվի. Տիգրան ԱբրահամյանBinance-ը հայտարարել է, որ փոխհատուցել է հաքերային հարձակման հետևանքով առաջացած վնասի 90%-ը