Լրահոս
Կարևոր


«Մայրություն տիեզերքում». Արդեն 2031 թվականին առաջին երեխաները կարող են ծնվել Լուսնի կամ Մարսի վրա

Ապրելակերպ

Տիեզերքում երեխա ունենալու գաղափարը հնչում է որպես նոր գիտաֆանտաստիկ բլոկբաստերի սյուժե։ Սակայն գիտնականները պնդում են, որ մարդկությունը գտնվում է նոր դարաշրջանի շեմին, երբ տիեզերքում վերարտադրությունը կդառնա իրականություն։

Վերջերս անցկացված ուսումնասիրության մեջ փորձագետների միջազգային խումբը նշել է, որ Երկրից դուրս պտղաբերության հարցերը պետք է առաջնահերթություն լինեն։ «Տիեզերքում վերարտադրության խնդիրը այլևս տեսական չէ, այլ չափազանց գործնական է»,-ասում է NASA-ի դոկտոր Ֆաթի Կարուիան, որի խոսքերը փոխանցում է Daily Mail-ը։

Ինչու է սա կարևոր

Մարսի գաղութացման և Լուսին երկարաժամկետ առաքելությունների ծրագրերը պահանջում են զրոյական ձգողականության, տիեզերական ճառագայթման և սթրեսի ազդեցության լիարժեք ըմբռնում ապագա ծնողների առողջության և սաղմերի զարգացման վրա։ Արդեն հայտնի է, որ ճառագայթումը կարող է լուրջ զարգացման խանգարումներ առաջացնել նորածինների մոտ, և նրանց մարմինները կարող են չհարմարվել Երկրի ձգողականությանը։

«Տիեզերքում մարդկային ներկայության ընդլայնման հետ մեկտեղ վերարտադրողական առողջության հարցերը այլևս չեն կարող մնալ քաղաքական կույր կետ»,-ընդգծում է Կարուիան։

Իրականությունն ընդդեմ Հոլիվուդի

1979 թվականի «Լուսնային մրցավազք» ֆիլմի նման ֆիլմերը տիեզերքում սեքսը և հղիությունը հեշտ են դարձնում։ Իրականում ֆիզիկական և կենսաբանական մարտահրավերները հսկայական են. ցածր ձգողականությունը, տիեզերական ճառագայթումը և սթրեսը կարող են ազդել հորմոնների, պտղաբերության և պտղի առողջության վրա։

Այնուամենայնիվ, գիտնականները պնդում են, որ սերմնահեղուկը և ձվաբջիջները կարող են տեղափոխվել տիեզերք հետագա արտամարմնային բեղմնավորման համար։ Միջազգային տիեզերական կայանն արդեն ունի սարքավորումներ կենսաբանական փորձերի համար, որոնք նման են Երկրի արտամարմնային բեղմնավորման լաբորատորիաներում կատարված փորձերին։

Առաջին երեխան տիեզերքում. Ե՞րբ սպասել այս իրողությանը

Կանխատեսումները ենթադրում են, որ առաջին երեխան կարող է ծնվել տիեզերքում արդեն 2031 թվականին։ Իսկ երկարաժամկետ հեռանկարում՝ մինչև 2050 թվականը, եվրոպացի գիտնականները պատկերացնում են լիարժեք լուսնային գաղութներ, որտեղ ընտանիքները կարող են ապրել և երեխաներ մեծացնել։

«Լուսնի վրա առաջին բնակիչները կարող են հայտնվել արդեն 2030 թվականին՝ վեցից տասը գիտնականներ, ինժեներներ և մասնագետներ։ Մինչև 2040 թվականը կլինի մոտ 100, իսկ դարի կեսերին ընտանիքներ կարող են նույնիսկ ձևավորվել»,-ասում է պրոֆեսոր Բեռնարդ Ֆոյինգը՝ ESA-ի «Լուսնային գյուղ» ծրագրի դեսպանը։

Տիեզերական գաղութացումը բացում է ոչ միայն նոր հորիզոններ մարդկության համար, այլև ընտանիքի, մայրության և ծնող լինելու վերաբերյալ բոլորովին նոր հեռանկար։

Հայը դավաճան լինել չի՛ կարող. Մհեր ԱվետիսյանԱՄՆ-ի կողմից իրանական նավին hասցված hարվածի հետևանքով 10 նավաստի է վիրավnրվել. իրանցի պաշտոնյաՄարտունի-Գավառ ավտոճանապարհին բախվել են «Mercedes-Benz»-ը և «GAZ»-ը Մենք երբեք թույլ չենք լինելու. մի՛ կասկածեք․ Սամվել ԿարապետյանԱմեն անգամ, երբ սեղանին դրված է լինում դիվանագիտական լուծումը, ԱՄՆ-ը ընտրում է անխոհեմ ռшզմական արկածախնդրnւթյունը. ԱրաղչիՄեր հաղթանակները գալիս են․ Սամվել ԿարապետյանՏպավորությունն այնպիսին է, որ ստելն այլևս ամոթալի չէ․ Ռոբերտ ՔոչարյանԵթե Արևմուտքը խոչընդոտի Հաղթանակի տոնը նշելուն, ներում չի լինի. Լավրով Մենք պետք է անենք այնպես, որ այս տարվա վերջին զանգը դառնա մեր ազգային վերածննդի առաջին զանգը. Գագիկ ԾառուկյանՆոր Գեղիում բախվել են թիվ 253 երթուղին սպասարկող ավտոբուսը, «BMW X5»-ը և «Mazda»-ն. կան վիրավnրներԺողովուրդ ջան, դուք ցույց տվեցիք, որ ուժեղ եք. Արամ ՎարդևանյանԻնչպես է տնային կալանքի մեջ գտնվող Սամվել Կարապետյանն իր տան բակում շփվում աջակիցների հետՄենք միասին պարտավոր ենք պայթեցնել Ալիևի փչած փուչիկը, պիտի անենք սա շատ շուտով. ԿարապետյանԻնդոնեզիայում ժայթքել է Դուկոնո հրաբnւխը. կան անhետ կnրածներ Բոլորս գնում ենք մեր համայնքներ ու ասում, որ Հայաստանն ուժեղ է լինելու. Նարեկ ԿարապետյանԱլիևի մարզպետը հանձնեց հողերը, խայտառակեց մեզ. ժողովուրդ ջան, ինձ մենակ չթողնեք. Սամվել ԿարապետյանՎաղը «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության ներկայացուցիչները այցելելու են Հաղթանակի զբոսայգի և Եռաբլուր զինվորական պանթեոն․ Էդմոն ՄարուքյանՈւթ տարի անցավ սրա պաշտոնամուտից. նայե´ք, հիշե´ք ու սրան պաշտպանողներին հիշեցրե´ք, թե ինչեր է ասել, և ինչ է արել․ Դավիթ Սարգսյան«ՀայաՔվեի» անդամները մասնակցում են «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի առաջին նախընտրական համերգ-հանրահավաքին` Երևանի Հաղթանակ զբոսայգումՀաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի առաջին հրապարակային ելույթըՍամվել Կարապետյանն էլ, Քոչարյանն էլ, Ծառուկյանն էլ անցնելու են, լավ ա լինելու, իրար հետ կհաղթենքՈւժեղ Հայաստան համար 3․ Արմեն Մանվելյան Երգ, որը մտավ պատմության մեջ և ճակատագրական դարձավ. ինչպես Մերիլին Մոնրոն կատարեց «Happy Birthday» երգը Քենեդիի համար Շուշիի ազատագրման օրը պետք է դառնա նոր սկիզբ՝ այս աղետաբեր խմբին հեռացնելու․ ՍողոմոնյանԵս երբեք չեմ ընկճվում. մեզ օդի ու ջրի նման փոփոխություն է պետք՝ ուժեղ կամքով առաջնորդ. Աննա ՄայիլյանՆիկոլ Փաշինյան, վախկոտը դու ես, էդ ո՞ւմ ես դու վախեցնում, քեզնից վախեցող չկա. Արեգա ՀովսեփյանՄուրճն այս իշխանության խորհրդանիշն է, իսկ բահը՝ մեր, ժողովու՛րդ, բահը կառուցելու մասին է. ԿարապետյանՄի մարդու ներվայնացնելու ադաթը անենք, նկարվե՞նք. Նարեկ Կարապետյանը՝ հավաքի մասնակիցներինՄարդիկ մտածում էին, որ ես վերադառնալու եմ, և ամեն ինչ անում էին, որ նույնիսկ մտքովս չանցնի վերադարձը․ Ռոբերտ ՔոչարյանԵթե խուժանություն չլինի ՔՊ-ի կողմից, չեմ կասկածում՝ Սամվել Կարապետյանն է հաղթելուԿոտայքում «Mercedes»-ը բախվել է քարին ու հողաթմբին Վաղվա օրվա նկատմամբ վստահությունը մեզ տալիս է Սամվել Կարապետյանը. Ալիկ ԱլեքսանյանՔՊ-ն վախեցած է, քանի որ մարդիկ խելքի են գալիս, գիտեմ՝ Սամվել Կարապետյանը կլինի վարչապետՍիսիանի ձայնագրությունները մարտ-ապրիլի են. ինչի՞ են հիմա հրապարակում. Արամ ՎարդևանյանԷվա Խաչատրյանը կիսվել է ծովափնյա լուսանկարներով Հաստատվել են 2026-2027 ուսումնական տարվա դպրոցական արձակուրդների ժամկետները Գյումրիում բացվել է Հիշատակի ծառուղիՀաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի առաջին հրապարակային ելույթը«Ռեալը» պաշտոնական հայտարարություն է տարածել Վալվերդեի և Չուամենիի միջև տեղի ունեցած միջադեպի վերաբերյալՊաշտոնաթողությունից հետո նախագահը եվրոպական շրջագայություններում անվտանգության աշխատակից չի ունեցել Մահվան ելքով վրաերթ Աշտարակ քաղաքումՈչ ոք չի՛ խլելու փոփոխության մեր հույսը․ տարածի՛ր Հայաստանի հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի պաշտոնական նախընտրական տեսահոլովակը․ քվեարկի՛ր 3-ի օգտինՌուսաստանի հանդեպ պետք է վարել ճկուն քաղաքականություն, ինչը ՔՊ խմբակին հասու չէ․ Հրայր ԿամենդատյանՀՀ իշխանությունը կրկին հիշել է Հռոմի ստատուտըՅունիբանկը՝ «Yerevan Dialogue 2026» միջազգային համաժողովի գործընկեր Ինչպիսի երկրում ենք ուզում ապրել՝ դաժա՞ն, թե՞ ուժեղ․ Մենուա ՍողոմոնյանՀայ-ռուսական հարաբերությունները հետևողականորեն փոշիացվում ենՓոփոխության համար համար 3․ Ալիկ Ալեքսանյան10 միլիոն արևային վահանակ Սահարայում. Էներգետիկ հեղափոխություն, թե՞…Փաշինյանին ձայն տվողները պետք է գիտակցեն՝ ինչի՛ օգտին են քվեարկում և ինչ կստանան․ Ավետիք Չալաբյան