Լրահոս
Կարևոր

Աշխարհաքաղաքական շրջադարձեր, տարածքային կորուստներ և տարածաշրջանային անվտանգության իրական պատկերը. «Փաստ»

Քաղաքականություն

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հետխորհրդային տարածաշրջանում վերջին տասնամյակների զարգացումները հստակ օրինաչափություն են ի ցույց դնում. անվտանգային համակարգերի կտրուկ փոփոխությունն ու արտաքին քաղաքական վեկտորի անհավասարակշիռ վերանայումը հաճախ հանգեցնում են ծանր հետևանքների։ Տարածաշրջանային պետությունների համար սեփական անվտանգությունը միջազգային նոր կենտրոնների հետ կապելու փորձերը ոչ միայն չեն երաշխավորում կայունություն, այլև շատ հաճախ դառնում են տարածքային ամբողջականության և պետականության կորստի պատճառ։

Այս համատեքստում Հարավային Կովկասում ընթացող ռազմաքաղաքական տեղաշարժերը, դաշնակցային հարաբերությունների վերանայումը և ուժերի հավասարակշռության խախտումը ստեղծել են մի իրավիճակ, երբ անվտանգային նոր սպառնալիքներն ավելի քան տեսանելի են դառնում։ Հայաստանի շուրջ ստեղծված աշխարհաքաղաքական իրողությունների, արտաքին քաղաքական սխալների և տարածաշրջանային մարտահրավերների շուրջ «Փաստը» զրուցել է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախկին նախարար, գեներալ-մայոր, «Համահայկական ճակատ» շարժման առաջնորդ Արշակ Կարապետյանի հետ։

«Փաստի» հետ զրույցում Արշակ Կարապետյանը, անդրադառնալով արտաքին քաղաքական վեկտորի փոփոխության հետևանքներին, զուգահեռներ անցկացրեց հետխորհրդային այլ պետությունների հետ։ Նա նշեց, որ եվրոպական ուղեգիծ որդեգրած առաջին երկրներից Մոլդովան ի վերջո կորցրեց Մերձդնեստրը և այժմ կանգնած է սեփական պետականությունը կորցնելու վտանգի առջև։ Նույն կերպ Վրաստանը՝ Սահակաշվիլիի ղեկավարման տարիներին, դեպի Եվրոպա ձգտելու արդյունքում կորցրեց Աբխազիան և Հարավային Օսեթիան։ Ըստ նրա՝ Հայաստանը, սկսելով «ռեվերանսներ» անել Եվրոպային, կորցրեց Լեռնային Ղարաբաղը և մի շարք սահմանամերձ տարածքներ, և այս գործընթացը դեռ շարունակվելու է։ Կարապետյանը հավելեց, որ Ուկրաինան նույնպես, եվրոպական ձգտումների ճանապարհին, կորցրեց ու շարունակում է կորցնել տարածքներ՝ կանգնելով պետականության կորստի առաջ։

Անդրադառնալով տեղեկատվական դաշտի զարգացումներին՝ Կարապետյանն իր տարակուսանքն արտահայտեց հայկական որոշ լրատվամիջոցների որդեգրած գծի վերաբերյալ։ Նա նկատեց, որ այդ ԶԼՄ-ները չարախնդությամբ ու խանդավառությամբ տարածում են լուրեր, թե իբր Մոսկվայում և Ռուսաստանի այլ շրջաններում բենզինի ու վառելիքի լուրջ պակասուրդ (դեֆիցիտ) կա։ Հակադարձելով նման պնդումներին և խոսելով ռազմական իրական կարողությունների մասին՝ նա ընդգծեց, որ աշխարհում չգիտի ավելի հզոր ու արդյունավետ ՀՕՊ համակարգ, քան Ռուսաստանինն է. անգամ մասշտաբային հարձակումների ժամանակ, երբ օդ են բարձրանում հարյուրավոր թիրախներ (օրինակ՝ 400 օբյեկտ), դրանց 99 տոկոսը խոցվում է։ Իսկ հասցված հնարավոր վնասները, նրա խոսքով, կրում են վերականգնելի բնույթ և չեն հանգեցնում անդառնալի ռազմավարական կորուստների։

Անդրադառնալով ադրբեջանական կողմի հռետորաբանությանը՝ Արշակ Կարապետյանը նկատեց, որ ադրբեջանցիներն իրենց արդեն Ալեքսանդր Մակեդոնացի են պատկերացնում և գրում են, թե պատրաստվում են պատերազմել Ռուսաստանի կամ Իրանի դեմ։ Նա հիշեցրեց, որ նրանք ընդամենը գյուղատնտեսությամբ, միրգբանջարեղեն վաճառելով զբաղվող մարդիկ են, և բացի Հայաստանից (այն էլ այն պայմաններում, երբ իշխանության գլխին է այսօրվա բռնապետը), Ադրբեջանը որևէ մեկին հաղթելու շանս չունի։

Զրույցի ավարտին Կարապետյանը վստահություն հայտնեց, որ Լեռնային Ղարաբաղը երբեք չի եղել անկախ Ադրբեջանի կազմում, և ամեն ինչ վերադառնալու է իր տեղը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Իշխանության միակ կարողությունը ներքաղաքական լարվածություն հրահրելն է՝ սեփական ձախողումներն ու արվող զիջումները կոծկելու համար. տեսանյութԿրթության միջոցով իշխանությունները փորձում են սերունդներին ենթարկել իրենց. Ատոմ ՄխիթարյանԲյուջեի արդյունավետ կառավարումն այս իշխանությունները տապալել են. Հրայր ԿամենդատյանԵՄ կազմում հայտնվելը բարդ գործընթաց է, և կյանքին վարդագույն ակնոցներով չպետք է նայենք. Մենուա ՍողոմոնյանTRIPP-ի թույլ համաձայնագիրը լուրջ վտանգներ է պարունակում Հայաստանի համար՝ հանգեցնելով անվերջ զիջումների, տնտեսական կորուստների և վնասելով ապագա սերունդների շահերըԶանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատն իրականացնում է ընկերության թվայնացման գլոբալ գործընթաց«Անկիրթների» դպրոցն ավարտված է, իսկ քննությունը տալու է հենց այն հանրությունը, որին փորձում էին հիմարացնել. Հ. Կամենդատյան«ԵԽԽՎ զեկույցը հաստատեց հավաքական ընդդիմության գրեթե բոլոր փաստարկները». «Փաստ»Ինչպես միշտ. ՔՊ-ն իր սովորական «ռեպերտուարի» մեջ է. «Փաստ»Ոչ թե ներքին հանրային պահանջ, այլ դրսից ներմուծված պարտադրանք. «Փաստ»Երկսայր սուր. «հարմարավետության» ու հարկային հոսքերի կենտրոնացվածության խորացման արանքում. «Փաստ»Փողոցային «ռազբորկաներ» ԱԺ-ում. իշխանության սադրանքն ու նյարդային ջղաձգումները. «Փաստ»Վերջին «տանիքն» էլ են վերցնում. ինչպես են լրատվամիջոցին մտցրել փակուղի. «Փաստ»Պոպուլիզմի տնտեսական գինը. Հայաստանում խոշոր բիզնես անելը դառնում է «բարձր ռիսկային». «Փաստ»Անվանի դաշնակահար, ՀՀ ժողովրդական արտիստ Սվետլանա Նավասարդյանը նշում է ծննդյան 80-ամյակըՄարդկությունը չի տեղափոխվի Երկրի «երկվորյակ» մոլորակի վրա. աստղաֆիզիկոս Միշել ՄայորՆոյեմբերի 2-ին և 3-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելուԲալիում ռուսաստանցի զբոսաշրջիկներով նավակ է պայթել․ ուղևորները ստիպված են եղել նետվել ջուրը«Վեոլիա ջուրը» հայտարարություն է տարածելԱնկեղծ և առանց պաշտոնական ձևակերպումների․ 90 վայրկյան՝ Լիանա Մանուկյանի հետIDBank-ը՝ Սպանդարյանի ջրանցքի վերակառուցման աջակից. ստորագրվեց ծրագրին նվիրված հուշատախտակըԿոնվերս Բանկի «Կումայրի» մասնաճյուղը վերաբացվել է նոր ձևաչափովԿոնվերս Բանկը՝ «Գյուրջիենց տան» զարգացման երկարամյա գործընկերԶգուշացեք. հերթական զեղծարարությունը «TikTok»-ումIDBank-ը և Իդրամը COP17-ում հանդես եկան մի շարք բնապահպանական նախաձեռնություններովԹուրքիայի նախագահն Անկարայում ընդունել է Ադրբեջանի արտգործնախարարին«Էներգաչափ»-ի մասնավորեցման մրցույթում արձանագրվել են խախտումներ․ 1.34 մլրդ դրամի ներդրում առաջարկած մասնակիցը չի հաղթելԶելենսկին վաղը կայցելի ԹուրքիաԱբովյան 10 հասցեում գտնվող գույքի բռնագանձման գործն ուղարկվել է նոր քննությանՀայաստանին պետք է խաղաղություն, որը կախված չէ հարևան երկրի կամքից կամ ցանկությունից․ Գառնիկ ԴավթյանՄեսսին փոխո՞ւմ է ակումբը. Ֆաբրիցիո Ռոմանոն բացահայտել է արգենտինացու ծրագրերը«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության անդամները Կանադայի դեսպանի հետ հանդիպմանը քննարկել են TRIPP նախագծին առնչվող հարցերըԼեւոն 14-րդը մասնակցել է ԱՄՆ Կոնգրեսի միջանկյալ ընտրություններինՍևանում «Volkswagen»-ը վրաերթի է ենթարկել 18 ոչխարի, մեծ մասը՝ մայրացուԳավառում և Գորիսում տեղական իշխանիկներն ու ՔՊ-ն մեր դեմ գործում էին մեկ դեմքով. Ավետիք ՉալաբյանԱկբա բանկը՝ COP17-ում. լուծումներ՝ կայուն գյուղատնտեսության զարգացման համարԻշխանությունների կայացրած որոշումները ժողովրդին մտածելու տեղիք են տալիս. Հրայր ԿամենդատյանԸնտրությունների արդյունքները փաստում են տոտալիտար երկրի վերածման մասին. Ցոլակ ԱկոպյանԵրկրի արտաքին պարտքի չափերը շատ լավ ցույց են տալիս մեր կախվածության պատկերը. Աննա ԿոստանյանԱյս իշխանությունը զիջել է կենսական նշանակություն ունեցող տարածքներ, ոտնահարել մեր ազգային արժանապատվությունը և զոհաբերել հազարավոր հայորդիների կյանքերը. Է. ՂազարյանUcom-ը COP17-ի Կապույտ գոտում ներկայացրել է բնության պահպանության գործում բիզնեսի մասնակցության իր փորձըՔաղաքացիական պաշտոնը բանակում ընդամենը քողարկված վերահսկման մեթոդ է. Արշակ ԿարապետյանՓաշինյանն ընդունում է, որ պատասխան չունի Ադրբեջանի անվերջանալի պահանջներին. Արամ ՎարդևանյանՓաստաբան Սոսե Չանդոյանի պապիկի գիրքը «Բուկինիստ»-ում հանվել է վաճառքիՎախեցած և պարտված իշխանության շարունակական զիջումները վերջին հինգ տարվա ընթացքում միայն խրախուսել են Ադրբեջանին ձգձգել խաղաղության վերջնական հաստատումը՝ Հայաստանից նորանոր զիջումներ կորզելու նպատակով. Ն. ԿարապետյանՀայ ժողովուրդը դեմ է ալիևյան սահմանադրությանը. Նարեկ ԿարապետյանԱրցախի պատմությունը մեզ սովորեցնում է, որ խաղաղության համաձայնագրի համար անհրաժեշտ է մեկից ավելի երաշխավոր. Արեգա ՀովսեփյանԽաղաղության պայմանագրին պակասում է ընդամենը մի բան՝ երաշխիքներ. Նարեկ ԿարապետյանԸնտանիքը թաքցնում է, հասարակությունը՝ դատում. ինչու է լռությունը վտանգավորՄերժելու ենք ցանկացած առաջարկ, որով կընդունվի «Ալիևյան սահմանադրությունը». Կարապետյան